Trwałość budynków Okres trwałości całego budynku, jak i jego poszczególnych elementów, jest ściśle związany z jakością wykonania i z jakością użytych materiałów. W mia­rę, upływu czasu każdy budynek traci swą pierwotną wartość użytkową na skutek starzenia się użytych materiałów oraz zużywania się fizycznego je­go poszczególnych elementów wskutek eksploatacji. Trwałość różnych rodzajów budynków mieszkalnych w zależności od spo­sobu ich realizacji podana została w tabl. 3-1. Podstawowym czynnikiem decydującym o trwałości całego budynku w okre­sie użytkowania jest stopień zużycia technicznego jego poszczególnych elemen­tów składowych. W budynkach występują elementy, których trwałość prze­wyższa przewidywaną trwałość całego budynku. W normalnym okresie eks­ploatacji elementy te nie wymagają żadnych napraw. Występują również ele­menty o mniejszej trwałości niż trwałość całego budynku i w związku z tym wymagają stopniowych napraw lub częściowej czy też nawet całkowitej wy­miany, a także pewne elementy o stosunkowo niskiej trwałości, wymagające częstych napraw lub wymian, W tablicy 3-2 zestawiono dane Komitetu Mieszkaniowego Europejskiej Ko­misji Ekonomicznej ONZ, zawierające procentowy podział elementów budyn­ku w zależności od okresu ich trwałości. Orientacyjne okresy trwałości po­szczególnych elementów budynku podano w tablicy 3-3. Podane w tablicach dane odnoszą się do normalnych warunków eksploata­cji budynków i nie uwzględniają przypadków działania nieprzewidzianych czynników zewnętrznych czy też awarii. Na zmniejszenie wartości użytkowej budynku ma również wpływ jego zużycie moralne, którego wielkość jest okre­ślona aktualnymi potrzebami mieszkańców. Zużycie techniczne i fizyczne składowych elementów budynku może być powstrzymane i w znacznym stopniu zlikwidowane przez wykonanie naprawy lub wymianę uszkodzonych czy też zniszczonych elementów, natomiast zuży­cia moralnego budynku nie można powstrzymać ani zlikwidować w inny spo­sób, jak tylko przez modernizację układu funkcjonalnego mieszkań, zmianę zakresu wyposażenia w instalacje sanitarne i techniczne odpowiadające aktu­alnym wymaganiom mieszkańców, zmianę rodzaju wykończenia pomieszczeń itp. Tablica 3-2. Podział elementów budynków w zależności od ich trwałości lauiica » *— Rodzaj elementów Procentowy udział w całym budynku Okres trwałości | Fundamenty, ściany, słupy, stropy 30% nieograniczony Stolarka okienna, ścianki działowe, wyposa­żenie ookrvcie, okładziny wewnętrzne 50% 30 lat Okładziny zewnętrzne, instalacje 10% 10 lat Malowanie 5% 5 lat Przyczyny i rodzaje uszkodzę Uszkodzenia budynków o konstrukcji tradycyjnej Rodzaj elementu Okres trwałości lat Ściany z prefabrykatów warstwowych, żelbetowe 80-100 Ściany z prefabrykatów warstwowych, szkielet drewniany 40-50 Stropy ceglane, łukowe 100-150 Stropy Kleina 100-130 Stropy drewniane, belkowe 60-80 Stropy żelbetowe monolityczne, prefabrykowane 130-150 Schody stalowe 120-150 Schody kamienne na belkach stalowych 100-120 Schody żelbetowe 120-150 Schody drewniane 20-50 Okna i drzwi zewnętrzne 40-50 Drzwi wewnętrzne 60-80 Posadzka z klepki dębowej 50-80 I ynki wewnętrzne wapienne 50-60 Tynki zewnętrzne cementowo-wapienne 30-40 Powłoka malarska olejna okien 5-7 Powłoka malarska klejowa ścian i sufitów 4-5 Pokrycie dachu blachą czarną 20-30 Pokrycie dachu blachą ocynkowaną 40-50 Pokrycie dachu papą 10-20 Pokrycie dachu dachówką 20-60 Obróbki blacharskie dachu 15-20 Przewody wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe 25-40 Aparaty sanitarne 15-30 Instalacja centralnego ogrzewania 20-25 Osprzęt instalacji elektrycznych 25-30 Urządzenia dźwigowe 30-35 Zsypy do śmieci — —. 80-100