A A A

MATERIAŁY PAPIERNICZE

Papier tak zwany czerpany używany bywa przy oprawie fcsiążek. na wklejki, do zaklejania uformowanych grzbietów książek, jako materiał obwo­luto wy na okładki książek itd. Papier bezdrzewny maszynowy stosuje się na wklejki do opraw, do wykle-jania tek. Bardzo cienki papier bezdrzewny, biały ,,pelur" lub przebitkowy maszynowy, ma zastosowanie przy sporządzaniu pasków do podklejania i łatania książek. Papierów drzewnych długowłóknistych, białego (,,jawy") i brązowego (,,natronu"), używa się jako materiału do barwienia, do składanek, kopert, torebek, teczek, na zeszyty podręczne, do szkiców, do rysunków roboczych itp. Papiery drzewne krótko włókniste najczęściej znajdują zastosowanie jako opakowania, jako przekładki do suszenia oraz jako makulatura przy pracy (papier ochronny). Wszystkie papiery białe i jasne należy przyklejać tylko krochmalem, który nie pozostawia plam; papiery szare i deseniowe można przyklejać klajstrem. Ę^bułki marszczone (krepiny) oraz papiery deseniowe wygniatane nakleja się na tekturę klejem stolarskim; należy wówczas cienko powlec tekturę klejem, poczekać chwilę na skrzepnięcie kleju, następnie nałożyć bibułkę lub papier. Karton jest produktem pośrednim między papierem a tekturą (co do grubości), jego gramatura zawarta jest w granicach 160-250 g/m2. Produko­wane są kartony zarówno białe (kreślarskie), jak i barwione. W handlu spotykamy kartony o nazwach: albumowy, skoroszytowy, okład­kowy i broszurowy. Kartony albumowe i skoroszytowe są dość grube i sztyw­ne, o matowej powierzchni, natomiast albumowe mają często deseń wyciśnię­ty na powierzchni. Kartony okładkowe są gładkie. Do kartonów zaliczyć można również brystole służące do wyrobu pocztó­wek oraz papiery rysunkowe i kreślarskie. Te ostatnie są białe i spoiste. Karton kreślarski wyróżnia się szczególną spoistością i sztywnością. Karton ma szerokie zastosowanie. Używa się go do wyrobu okładek do zeszytów, notatników, różnego rodzaju pudełeczek, małych modeli brył geometrycznych, zabawek, ozdób choinkowych, teczek, portfelików, albu­mów do pocztówek, fotografii i znaczków pocztowych, do wzmacniania płaszczyzn, podklejania ilustracji. Zależnie od przeznaczenia używa się kartonów różnej grubości, sztywności i barwy. Karton najlepiej kleić klejem stolarskim, który szybko tężeje i nie powoduje falowania oraz rozciągania materiału. Większe jednak płaszczyzny kartonu łatwiej przyklejać klajstrem. Tektura jest wytworem papierniczym spilśnionym (gramatura tektur roz­poczyna się od 300 g/m2). Powstaje ona przez sklejanie cieńszych arkuszy podczas prasowania, toteż daje się z łatwością rozdzielać (łupać). Mamy zasadniczo dwa rodzaje tektur: ręczne i maszynowe. Rozpoznać je bardzo łatwo: tektura ręczna jest przeważnie grubsza, brzegi ma nie obcinane, a grubość nie wszędzie jednakową; tektura maszynowa jest cieńsza, ma obcięte brzegi, a grubość całego arkusza jest jednakowa. Tektura biała nadaje się na podkładki do pracy, do pisania, na tablice, do podklejania obrazów, do przekładek. Tektura brązowa służy do wyrobu pudeł, tek oklejanych, brył oklejanych oraz okładek do książek. Tektura szara, pomimo licznych zalet, ma jednak mniejsze zastosowanie ze względu na spoistość i twardość oraz trudną obróbkę. Nadaje się doskonale do wykonywania przedmiotów, które nie będą później oklejane, takich jak bryły rysunkowe, pudła, teczki. Tektura żółta słomiana nadaje się do wyrobu pudełek i opakowań. Tektura falista ma zastosowanie przy wykonywaniu dekoracji i tablic do ogłoszeń, używana jest także do budowy zabawek, na przykład domków, zagród, środków lokomocji, mebelków itp. Tektura angielska (preszpan), najczęściej używana przez radioamatorów, jest trudna do obróbki, szczególnie do sklejania (można ją kleić klejem epoksydowym, np. Epidianem 5). Materiałem powszechnie używanym w introligatorstwie jest płótno introli­gatorskie - przesycona apreturą, rzadka, cienka bawełniana tkanina. Dzięki apreturze jest ono dość sztywne i pozornie grube. Naklejać je można tylko rzadkim klejem stolarskim, nie wolno ściskać w prasie na świeżo, jedynie przycisnąć deseczką. Pod wpływem klajstru lub krochmalu traci połysk, deseń i rozciąga się.