Warunki posadowienia fundamentów Fundamentem nazywamy zagłębione w ziemi części ścian, które prze­noszą na grunt ciężar ścian, stropów i więźby dachowej wraz z po­kryciem. Górna część fundamentu nad' poziomem terenu do wysokości izolacji poziomej nazywa się cokołem, zaś dolna rozszerzona część fundamentu, która spoczywa na gruncie — stopą fundamentową (ban­kietem). Trwałość budynku zależy od wytrzymałości fundamentu i gruntu budowlanego oraz głębokości posadowienia fundamentu. Nieznajomość zachowania się gruntu pod ciężarem budynku po­woduje niewłaściwe wykonanie fundamentów. Są one wtedy zbyt grube i za głęboko posadowione, co niepotrzebnie zwiększa koszt i zużycie materiałów, albo są zbyt płytko zagłębione w ziemi lub mają zbyt wąską stopę w stosunku do wytrzymałości danego gruntu, co powoduje ich osiadanie i pękanie wraz ze ścianą. Głębokość posadowienia budynku. Głębokość zagłębienia funda­mentu w ziemi zależy od rodzaju gruntu, głębokości zamarzania ziemi i poziomu wody gruntowej oraz od tego, czy pod budynkiem będą się znajdowały piwnice i na jakie cele będą one przeznaczone. Fundamenty pod ścianami zewnętrznymi w budynkach nie pod­piwniczonych powinny być zagłębione poniżej granicy przemarzania gruntu, tj. — w zależności od rejonu kraju — na głębokość od 0,80 do 1,20 m (rys. 12-1). Przy płytszym zagłębieniu fundamentu, zwłasz­cza w gruntach spoistych, i poziomie wody gruntowej powyżej 2 m może wskutek pęcznienia przemarzniętego gruntu nastąpić wysadze­nie fundamentu i popękanie ścian w narożach i pod oknami oraz w najsłabszych konstrukcyjnie miejscach. Powyżej granicy przemarzania gruntu można posadowić budynki tylko w gruntach sypkich, kamienistych, żwirowych i piaszczystych nie zawierających zanieczyszczeń pylastych i gliniastych. Głębokość ys. 12-1. Mapa stref głębokości prze­marzania gruntów i głębokości posa­dowienia fundamentów w poszczegól­nych strefach przemarzania gruntów posadowienia fundamentów na tego rodzaju gruntach może wynosić od 0,5 do 0,6 m. Fundamenty pod nośnymi ścianami wewnętrznymi, dźwigającymi konstrukcję stropu, powinny być posadowione na gruncie stałym i na głębokości nie mniejszej niż 50 cm, a pod ściankami działowymi — na głębokości 30 cm. W gruntach podmokłych, jeżeli woda zaskórna znajduje się wyżej niż poziom przemarzania gruntu, fundament trzeba założyć powyżej poziomu wody gruntowej i obsypać go ziemią na taką wysokość, aby uzyskać zagłębienie fundamentu wymagane dla danej strefy prze­marzania gruntu. Głębokość posadowienia fundamentów budynków podpiwniczonych powinna być taka, aby spodziewany maksymalny poziom wody grun­towej znajdował się na głębokości co najmniej 50 cm poniżej posadzki w piwnicy. Przy wykonywaniu fundamentów należy pamiętać o pozostawie­niu otworów w fundamencie lub ścianie (w budynkach podpiwniczo­nych) dla założenia rur wodociągowych i kanalizacyjnych w miejscach ustalonych w projekcie budynku.