ELEKTRONIKA
GŁOŚNIK DO OTRZYMYWANIA POGŁOSU
Odtwarzanie nagrań wysokiej jakości z radioodbiornika, magnetofonu czy przetwornika gitary elektrycznej wymaga niejednokrotnie zastosowania urządzeń przedłużających czas trwania poszczególnych dźwięków.
Przedłużony dźwięk nazywamy pogłosem. Fabrycznie produkowane urządzenia elektroniczne do otrzymywania pogłosu są u nas mało znane i bardzo kosztowne.
W warunkach amatorskich możemy zbudować prostą przystawkę do głośnika, dzięki której brzmienie odtwarzanych dźwięków zostanie przedłużone
0 kilka sekund. Głośnik dynamiczny umieszczony jest w otworze w ekranie; przed membraną głośnika rozpięta jest jedna lub kilka sprężyn stalowych znacznej długości.
Układ drgający głośnika (cewka z membraną) jest połączony ,,na sztywno" ze zwojami sprężyn za pomocą stalowych prętów (rys. 286). Cewka głośnika drga w takt odtwarzanych dźwięków i pobudza sprężyny do identycznych drgań.
Następnie cykl odwraca się, to znaczy sprężyny oddają swoją energię membranie, przez co dźwięk zostaje przedłużony. Opierając się na schemacie przystawki zamieszczonym w ,,Radioamatorze" podajemy dokładny opis jej wykonania.
Przed przystąpieniem do pracy musimy zgromadzić wszystkie potrzebne części i materiały. W sklepie z artykułami radiotechnicznymi zaopatrzymy się w głośnik dynamiczny o mocy około 3 W i średnicy 18-20 cm. Potrzebne nam będą także dwie sprężyny stalowe o 0 wewnętrznej 10 mm, długości 320 mm
1 380 mm, z drutu 0 0 1 mm (sprężyny takie są do nabycia w handlu nie uspołecznionym), płyta stolarska lub sklejka grubości 20 mm (około 1,2 m2), klej stolarski, gwoździe i haki wkręcane w drewno.
Budowę przystawki rozpoczniemy od przygotowania płyty czołowej obudowy głośnika. W tym celu ze sklejki grubości 20 mm lub z płyty stolarskiej wytniemy prostokąt o wymiarach 440x720 mm. Następnie wyznaczymy i wytniemy w płycie czołowej okrągły otwór na głośnik o 0 180 mm i prostokątny otwór o wymiarach 60x160 mm (rys. 287).
Na zewnętrznej stronie płyty umieścimy konstrukcję nośną sprężyn, którą wykonamy z listwy sosnowej o przekroju 20x40 mm odrzynając dwa odcinki długości po 680 mm każdy i dwa odcinki długości 440 mm każdy. Krótsze
odcinki zestrugamy tak, aby przybrały kształt trapezów równoramiennych
0 podstawach 440 mm i 220 mm (rys. 288).
Tak przygotowane listwy przymocujemy do płyty czołowej za pomocą kleju stolarskiego i gwoździ. Obudowa głośnika składa się z płyty czołowej z konstrukcją nośną sprężyn
1 ze skrzyneczki tworzącej szafkę-pudło rezonansowe o wymiarach 720x440x300 mm. Pudło wykonamy ze sklejki identycznej jak użyta na płytę czołową. Należy pamiętać, że wszystkie połączenia elementów drewnianych muszą być zupełnie sztywne (klej i gwoździe). Mając gotową obudowę wkładamy głośnik w okrągły otwór i przymocowujemy go odpowiedniej długości wkrętami do drewna.
Po osadzeniu głośnika w obudowie wykonamy element służący do połączenia membrany ze sprężynami (rys. 289). Element ten składa się z tekturowej rurki (a), mosiężnej rurki wiążącej (b)
i stalowych prętów (c). Rurkę skleimy z pięciu warstw kartonu rysunkowego. Po zupełnym wyschnięciu kleju wywiercimy w niej otwór przelotowy o 0 3 mm. Mosiężną rurkę wiążącą (b) wykonamy z zużytego metalowego wkładu do długopisu, którego odcinek długości 9 mm zagniemy pod kątem prostym dwukrotnie, tak aby otrzymać kształt litery U. Gięcie należy wykonać przy użyciu płaskoszczypów po uprzednim przełożeniu rurki mosiężnej przez otwory w rurze tekturowej (c). Pręty stalowe (d) wygniemy z drutu stalowego (sztywnego) o 0 1,5 mm, a następnie wlutujemy je w rurkę mosiężną.
Gotowy element wiążący przykleimy do membrany głośnika polistyroce-mentem (rys. 290).
Sprężyny stalowe przymocujemy do części drewnianych za pomocą wkrętów z haczykami. Po założeniu sprężyn należy je przylutować do haków, aby nie brzęczały w czasie pracy (rys. 291).
Połączenie sprężyn z membraną głośnika wykonamy wlutowując pręty stalowe pomiędzy zwoje sprężyn (rys. 292).
Po sprawdzeniu działania przystawki zewnątrzną część obudowy należy pokryć tkaniną ozdobną.