Ze szczegółowej analizy przytoczonych uprzednio charakterystycznych cech obiektów modernizowanych oraz ogólnej kwalifikacji obiektów wynikać będzie właściwy dla określonego obiektu oraz określonych zamierzeń użytkownika program modernizacji obiektu. Wyodrębnić można następujące programy modernizacji: minimal­ny, podstawowy i maksymalny. Należy tu podkreślić, że programy te stanowić mogą jednocześnie kolejne etapy prac prowadzonych w jed­nym obiekcie. Program minimalny powinien obejmować poprawę warunków zdro­wotnych dla zwierząt przy zachowaniu nie zmienionego układu funkcji budynku, a także nie zmienionego układu jego podstawowych elemen­tów konstrukcyjno-materiałowych. Będzie to wiązało się z wykona­niem: 1) prawidłowej wentylacji budynku, tj. wykonaniem otworów nawiewnych o prawidłowej wielkości, konstrukcji i rozmieszczeniu, wykonaniem odpowiedniej liczby, wielkości przewodów wenty­lacji wyciągowej; 2) najprostszego ocieplenia budynku obejmującego ocieplenie przegród zewnętrznych, tj. cokołów i ścian, polega­jące głównie na wykonaniu przede wszystkim tynków wewnę­trznych, a także doprowadzenie do zmniejszenia zawilgocenia ścian; ocieplenie stropów sprowadzające się do okresowego utrzymy­wania na poddaszu budynku stałej warstwy ściołów grubości co najmniej 50 cm; zwiększenie tzw. hermetyzacji pomieszczeń polegającej na wy­konaniu prawidłowych uszczelnień i ociepleń stolarki drzwiowej i okiennej (patrz punkt 13.7), a przy znacznym zniszczeniu sto­larki na jej wymianie na stolarkę nową o poprawnych rozwią­zaniach konstrukcyjno-materiałowych. Przykład modernizacji budynku wg programu minimalnego podano na rys. 14-1. Program podstawowy powinien obejmować poprawę warunków zdrowotnych dla zwierząt związaną jednocześnie z usprawnieniem obsługi i prawidłowym wykorzystaniem powierzchni, przy zachowaniu wymiarów budynku i jego zasadniczych elementów konstrukcyjnych. Elementami wyjściowymi będą tu zamierzony program użytkowy i zaplanowany układ technologiczno-funkcjonalny, utrzymany w ra­mach istniejącego układu ścian i nośnych elementów konstrukcyj­nych. W zakres prac modernizacyjnych w programie podstawowym wejdą: 1) dostosowanie do nowych potrzeb wnętrz i urządzeń pomieszczeń dla zwierząt oraz pomieszczeń pomocniczych, takich jak paszarnia, pomieszczenia na mleko (w oborach), polegających na: prawidłowym ukształtowaniu podłóg w pomieszczeniach dla zwierząt i pomieszczeniach pomocniczych ze szczególnym uwzględnieniem części legowiskowych, korytarzy gnojowych i paszowych, wykonaniu elementów wyposażenia stałego, tj. żłobów, koryt, przegród na stanowiskach bądź w kojcach, zamontowaniu niezbędnych urządzeń mechanicznych, wykonaniu urządzeń odprowadzających ścieki, wykonaniu urządzeń doprowadzających wodę; 2) przebicie otworów drzwiowych w ścianach, odpowiednio do po- trzeb założonego układu funkcjonalnego modernizowanego wnę- trza oraz powiększenie bądź przebicie otworów okiennych w ścia- Rys. 14-3. Modernizacja budynku w programie podstawowym — rzut przy­ziemia po modernizacji nach zewnętrznych w celu uzyskania prawidłowego oświetlenia bu­dynku oraz wymiana starej stolarki; 3) wykonanie podstawowych prac jak w programie minimalnym, tj.: zainstalowanie wentylacji nawiewnej i wyciągowej, naprawa bądź wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, zwiększenie wartości izolacyjnej przegród zewnętrznych sto­sownie do wprowadzanych zmian. Ocieplenie ścian w programie podstawowym nie będzie tu ogra­niczać się tylko do wykonania tynków, lecz może obejmować założenie dodatkowych warstw izolacyjnych w celu uzyskania właściwego współczynnika przenikania ciepła fc. Podobnie też ocieplenie stropu może wymagać założenia odpowied­niej warstwy materiału izolacyjnego. Przykład modernizacji budynku wg programu podstawowego podano na rys. 14-2 i 14-3. Program maksymalny powinien obejmować pełne wykorzystanie istniejącej substancji z Uwzględnieniem niezbędnej rozbudowy oraz przebudowy jego struktury konstrukcyjnej. Elementem wyjściowym przy wykonaniu robót modernizacyjnych będą tu zamierzenia w za­kresie zmian programowych i technologiczno-funkcjonalnych związa­nych z przewidywanym zwiększeniem obsady zwierzęcej, stworzeniem właściwych warunków mikroklimatycznych w budynku oraz uspraw­nieniem obsługi zwierząt poprzez wprowadzenie podstawowych ele­mentów mechanizacji prac związanych z zadawaniem pasz, usuwa­niem obornika, a w oborach z dojeniem krów. Zakres prac modernizacyjnych obejmować tu będzie: przebudowę wnętrza budynku, polegającą na prawidłowym ukształtowaniu pomieszczeń dla zwierząt i pomieszczeń pomocni-czo-usługowych odpowiednio do zaplanowanego systemu utrzyma­nie zwierząt oraz związanego z tym systemu mechanizacji prac, wykonanie podstawowych obiektów i urządzeń towarzyszących związanych z takimi obiektami, jak gnojownią, zbiornik na gnojów­kę, silosy na kiszonki, wybiegi, ogrodzenia itp. Na całokształt przebudowy wnętrza budynku składać się będą: prace związane z częściowym wyeliminowaniem bądź przebudową elementów konstrukcyjnych, takich jak wewnętrzne ściany działo­we, a w wyjątkowych wypadkach ściany konstrukcyjne, oraz zmia­nami w konstrukcji elementów nośnych, polegającymi na wzmoc­nieniu podciągów, słupów, stropów, a ponadto prace związane z ociepleniem niektórych elementów; przebudowa ścian zewnętrznych z ociepleniem ich oraz wykonanie, związane z projektowanym układem, otworów drzwiowych i okien­nych, zapewniających prawidłowe naświetlenie wnętrza; wykonanie ścian działowych wynikających z planowanych zmian układu technologiczno-funkcjonalnego; prace związane z ukształtowaniem podłogi w projektowanych po­mieszczeniach dla zwierząt oraz podstawowych pomieszczeń po-mocniczo-usługowych; w pomieszczeniach dla zwierząt będzie to w szczególności dotyczyło podłóg w częściach legowiskowych oraz w korytarzach paszowych i gnojowych, przy czym w zakres robót oprócz wykonania samej podłogi wejdą tu: ukształtowanie spad­ków, wyprofilowanie kanalików ściekowych oraz wykonanie stu­dzienek przepływowych i osadowych odpowiednio do przyjętego systemu odprowadzenia odchodów i ścieków; zamontowanie znormalizowanych elementów wyposażenia stałego pomieszczeń dla zwierząt, tj. żłobów, koryt, przegród, uwięzi, koj­ców itp.; wprowadzenie stałych elementów urządzeń mechanizacji prac w pomieszczeniu dla zwierząt oraz stałego wyposażenia technologicz­nego w pomieszczeniach usługowych; wykonanie instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej; wykonanie instalacji elektrycznej światła i siły oraz założenie in­stalacji ogrodowej; prace związane z „hermetyzacją" budynku, poprawą warunków mikroklimatycznych i oświetlenia wnętrz, tj. wbudowanie nowej uzupełniającej stolarki okiennej i drzwiowej, uszczelnienie i ocie­plenie stolarki istniejącej, wykonanie tynków zewnętrznych i we­wnętrznych oraz wykonanie (bądź usprawnienie) wentylacji na­wiewnej i wyciągowej dostosowanej do zamierzonej obsady i wiel­kości budynku.